Bijzonder pastoraat: Gebed met zieken

Het gebed met zieken en de ziekenzalving is een vorm van pastorale hulp en begeleiding in het geloof. Dit werd ook al gedaan door Christus en Zijn discipelen: ‘En toen zij weggegaan waren, predikten zij dat men zich moest bekeren. En zij dreven veel demonen uit en zalfden veel zieken met olie en maakten hen gezond.’ (Markus 6: 12 – 13). De bijbelse opdracht om dit ook in de christelijke gemeente te doen vinden we in Jakobus 5: 14 – 16. We citeren de verzen 14 – 15: Is iemand onder u ziek? Laat hij dan de ouderlingen van de gemeente bij zich roepen en laten die voor hem bidden en hem met olie zalven in de Naam van de Heere. En het gelovig gebed zal de zieke behouden en de Heere zal hem weer oprichten. En als hij zonden gedaan heeft, zal hem dat vergeven worden’. Net als in Jakobus gaat ook nu nog de zorg voor het lichaam en zorg voor de ziel samen. Wat zouden we uiteindelijk hebben aan een gezond lichaam als onze ziel schade lijdt en ons geloof niet functioneert? Na meerdere samenkomsten van bezinning, overleg en gebed is de kerkenraad tot het volgende unanieme standpunt gekomen:

De kerkenraad is van mening dat ziekenzalving en gebed met zieken thuishoort binnen de gemeente en deel kan uitmaken van de pastorale begeleiding van gemeenteleden. We denken dan allereerst aan de context van huis of ziekenhuis.

De begeleiding van zieke gemeenteleden kan geweldig gesterkt worden door een biddende gemeente, maar ook verzwakt worden door een kritische of een ongelovige gemeente.

Het is onze opdracht te zoeken naar mogelijke oorzaken van onze ziekte, God in gebed om vergeving te vragen van al onze zonden en aansluitend te bidden om een uitweg voor ons lijden (zowel geestelijk als lichamelijk) en tevens om God te vragen of Hij alle medische handelingen wil zegenen en de zieke wil oprichten.

De kerkenraad is bereid in te gaan op aanvragen voor ziekenzalving en is ervan overtuigd dat we in de weg van gehoorzaamheid en overgave aan Hem Zijn zegen mogen verwachten. De HEERE is vrij om te bepalen wat dat inhoudt. De bedoeling van het gebed met zieken is dat het geloof wordt versterkt en God wordt verheerlijkt.

De term gebedsgenezing werkt verwarrend, tenslotte geneest niet ons gebed, maar God als Hij dat wil. We spreken daarom liever over gebed met zieken of ziekenzalving.

Voor wie is het?

Het gebed met de zieke is bedoeld voor gemeenteleden die Gods hulp zoeken en Hem willen gehoorzamen. Het gaat om een zieke die vraagt om de komst van de ambtsdragers. Het kan zowel om een lichamelijke als psychische ziekte en zwakte gaan. Het verzoek is dus het initiatief van de zieke. De zieke heeft zelf het begrip en bewustzijn om de ziekenzalving aan te vragen en begrijpt wat deze wel en niet inhoudt. Het gebed met de zieke is een daad van gehoorzaamheid en Godsvertrouwen, maar mag nooit een middel zijn om genezing af te dwingen.

De olie en de zalving is NIET het belangrijkste. Niet in iedere situatie is het wenselijk om ook daadwerkelijk met olie te zalven. Jakobus geeft de voornaamste plaats aan het gebed. Op het gebed ligt de nadruk en dit kan worden begeleid en versterkt met handoplegging en zalving. Veel belangrijker dan de olie is het gelovig gebed. Daarmee begint en eindigt de brief van Jakobus (1:5 – 6 en 5:13 – 16). Voor zalfolie wordt olijfolie zonder toevoeging van geurstoffen gebruikt. Aan de olie zelf wordt geen genezende kracht toegekend. Olie is het symbool van (de helende werking van) de Heilige Geest, Die krachtig is om te genezen. Het blijft Gods vrijmacht om al dan niet lichamelijke / psychische genezing te schenken.

Hoe wordt er gebeden met de zieke?

Als de zieke de kerkenraad het verzoek heeft gedaan tot ziekenzalving, volgt er eerst een pastoraal bezoek van de predikant en een ouderling aan de aanvrager. In dit gesprek wordt o.a. de betekenis van de ziekenzalving besproken en is er ruimte om over mogelijke zonden te spreken en die te belijden. Deze schuldbelijdenis kan dan tijdens de liturgie (zie onder) heel kort genoemd worden omdat deze dus in het voorafgaande vertrouwelijke pastorale gesprek is gedaan. Daarna wordt een vervolgafspraak gemaakt.

Het bidden met de zieke is geen privé aangelegenheid. De gemeente moet er van op de hoogte zijn en gelijktijdig met de uitvoering van onderstaande liturgie zal er een gezamenlijk gebedsmoment gehouden worden door de gemeente.